Lộ trình Net Zero: Giải mã đề án phát triển thị trường Carbon tập trung tại Việt Nam

       Tầm nhìn chiến lược và nguyên tắc vận hành Vào ngày 24 tháng 01 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 232/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam,. Mục tiêu của đề án là xây dựng một thị trường carbon theo mô hình tập trung, hoạt động theo nguyên tắc thị trường nhưng dưới sự quản lý và giám sát chặt chẽ của Nhà nước,. Việc phát triển thị trường này không chỉ nhằm giảm nhẹ phát thải khí nhà kính với chi phí thấp cho doanh nghiệp mà còn tạo ra dòng tài chính mới, thúc đẩy chuyển đổi công nghệ phát thải thấp và nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế,.

        Lộ trình triển khai ba giai đoạn then chốt Thị trường carbon Việt Nam được hoạch định theo một lộ trình bài bản nhằm đảm bảo tính sẵn sàng của cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp:

• Giai đoạn đến trước tháng 6/2025: Tập trung từng bước xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về trao đổi hạn ngạch và tín chỉ các-bon, đồng thời chuẩn bị cơ sở hạ tầng phục vụ vận hành,.

• Giai đoạn từ tháng 6/2025 đến hết năm 2028: Đây là dấu mốc quan trọng với việc vận hành thí điểm sàn giao dịch các-bon trong nước trên phạm vi toàn quốc,. Trong giai đoạn này, hạn ngạch phát thải sẽ được nghiên cứu phân bổ miễn phí cho các cơ sở phát thải lớn,.

• Giai đoạn từ năm 2029: Thị trường sẽ bước vào giai đoạn vận hành chính thức,. Nhà nước sẽ xem xét mở rộng các lĩnh vực tham gia, kết hợp giữa phân bổ hạn ngạch miễn phí và đấu giá, đồng thời nghiên cứu khả năng kết nối với thị trường các-bon khu vực và thế giới.

        Hàng hóa và hạ tầng công nghệ Hàng hóa chính trên thị trường bao gồm hai loại: Hạn ngạch phát thải khí nhà kính và Tín chỉ các-bon (bao gồm tín chỉ từ các dự án trong nước và quốc tế như CDM, JCM hay cơ chế theo Điều 6 Thỏa thuận Paris),. Để vận hành, Việt Nam sẽ thiết lập Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì để quản lý và cập nhật thông tin về hạn ngạch và tín chỉ,. Song song đó, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội được giao nhiệm vụ xây dựng và cung ứng dịch vụ sàn giao dịch các-bon theo các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt,.

       Chủ thể tham gia và vai trò của các bên Chủ thể tham gia giao dịch bao gồm các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc danh mục phải kiểm kê, các tổ chức thực hiện dự án tín chỉ các-bon và các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện đầu tư kinh doanh tín chỉ,. Bộ Tài nguyên và Môi trường đóng vai trò chủ trì phối hợp vận hành thị trường, trong khi Bộ Tài chính chịu trách nhiệm chính trong việc thành lập thị trường các-bon trong nước,. Các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực để sẵn sàng tham gia "cuộc chơi" này, biến áp lực giảm phát thải thành cơ hội kinh tế bền vững,.

       Vậy nên thị trường carbon là một công cụ kinh tế quan trọng để Việt Nam đạt được mục tiêu Net Zero vào năm 2050,. Việc tuân thủ lộ trình này sẽ giúp doanh nghiệp Việt không chỉ bảo vệ môi trường mà còn nắm bắt được những dòng vốn đầu tư xanh và công nghệ hiện đại từ toàn cầu,.